Johnny Rolf en Jan de Rooden in Keramisch Museum Goedewaagen

Johnny Rolf en Jan de Rooden in Keramisch Museum Goedewaagen

Van 11 juli tot en met 27 september toont Keramisch Museum Goedewaagen in Nieuw Buinen een hommage aan twee mede-grondleggers van de naoorlogse, autonome keramiek in Nederland. De aan het veelzijdige oeuvre van Johnny Rolf en Jan de Rooden gewijde zomertentoonstelling van het museum staat vooral in het teken van de vraag hoe de Nederlandse keramiek geïnspireerd is door met name Oosterse culturen. Beide keramisten maakten zich na een korte werkperiode in keramiekindustrieën - Jan jobte bij Fris in Edam en assisteerde als eerste leerling van Lucie Q. Bakker haar bij het opzetten van de halfmachinale serviesproductie; beide werkten een tijdje in de Zweeds Gustavsberg-fabriek - los van de industrie. In dat opzicht wijkt hun bijzondere carrière dan ook af van generatiegenoten en mede-grondleggers van de autonome, naoorlogse keramiek in Nederland als Hans de Jong, Johan van Loon en Jan van der Vaart die alle aan keramiekfabrieken verbonden waren.

Op hun vele reizen door de hele wereld gingen Johnny Rolf en Jan de Rooden daarentegen een voor Nederlandse begrippen unieke beeldende dialoog aan met de ter plaatse door hen bestudeerde aardewerkculturen of het nu Mongolië, Korea, Japan, Taiwan, Indonesië, Mexico, India of Soedan betreft. Indrukwekkend zijn ook hun werkbezoeken aan gerenommeerde potters in Europa en Amerika.

Werken deden zij lange tijd in het door hen in augustus 1960 van Bert Nienhuis overgenomen atelierpand aan de Kloveniersburgwal 133 in Amsterdam en nadien in hun prachtige koetshuis aan de Linnaeusparkweg 18 in de hoofdstad. Een zeer vruchtbaar intermezzo vormde hun verblijf in een boerderijtje in het Friese Morra waar zij van 1976 tot 1983 beschikten over een zelfgebouwde, gasgestookte zoutoven en een reductie-oven.

Opmerkelijk is ook dat beide er bewust niet voor kozen om in loondienst op een vaderlandse kunstacademie te gaan werken. Wel verzorgden zij gerelateerd aan hun reizen wereldwijd workshops aan universiteiten en keramiekopleidingen.

Legendarisch was hun productiviteit tot zij in 2006 om allerlei redenen stopten met het werken in klei. Johnny Rolf presenteert in Nieuw Buinen haar bovenal poëtisch doordesemde werk onder de noemer van 'een bloemlezing'. De 'monumentale bouwer' Jan de Rooden koos als noemer 'thema's in keramiek'. De museale respons op hun werk was, gelet op hun tentoonstellingenoverzicht, altijd heel groot. Niet verbazen doet het dan ook dat hun werk in veel belangrijke keramiekmusea ter wereld is vertegenwoordigd. Dat het Haags Gemeentemuseum ongetwijfeld de meest representatieve collectie over hun bijna 50 jarige werkperiode verwierf, staat uitgebreid gedocumenteerd in de door professor Titus Eliëns in 2012 geschreven special 219 van Vormen uit Vuur. Deze voor het Haags Gemeentemuseum uitgebrachte catalogus is overigens ook beschikbaar voor de bezoekers in Nieuw Buinen.

Nu het Noorden geen grote, professionele keramiekgalerieën meer kent en de grote, provinciale musea in Noord-Nederland veel minder aandacht dan in het verleden aan nieuwe ontwikkelingen de Nederlandse keramiek wijden, ziet het Keramisch Museum Goedewaagen voor zichzelf een duidelijke functie weggelegd. Te meer daar het museum door zijn via diverse werkgroepen ingezette klei-, stook- en glazuurresearch van de afgelopen decennia nu ook meer en meer erkend wordt als kenniscentrum voor 20e eeuwse keramiek. De in dat perspectief intrigerende eigen site van Johnny Rolf en Jan de Rooden vormt voor die studie-opzet een zeer waardevolle bijdrage, zie www.johnnyrolfjanderooden.nl.

In 1989 begonnen als museum met een studie- en presentatie-opdracht voor de gedecoreerde, Nederlandse keramische industrie vanaf 1875 heeft de Stichting Keramisch Museum Goedewaagen ook door de inbreng van de met haar samenwerkende verzamelaars de focus meer en meer gelegd op de interactie tussen industrie enerzijds en vrij scheppende keramisten anderzijds. Onderzocht wordt verder in hoeverre de Nederlandse keramiek geïnspireerd is door met name Oosterse culturen.

Bezoek het Keramisch Museum Goedewaagen, Glaslaan 29, Nieuw-Buinen, Tel.: +31 (0)599 61 60 90

Voor route en openingstijden: www.keramischmuseumgoedewaagen.nl

Bron: Nederlandse Vereniging van Vrienden van Ceramiek en Glas (tekst: Friggo Visser)