In vogelvlucht, 40 jaar keramiek van Frouwien Soenveld in het Nederlands Tegelmuseum

‘Lijnen en kleuren. Klei is mijn papier. Ik scheur een stuk uit mijn papier. Ik vorm, vervorm. Kleur, modeleer, voeg toe, laat weg. De hitte van de oven versmelt het glazuur met de klei tot een eenheid.’
De Wageningse keramiste Frouwien Soenveld (Leeuwarden, 1944) is ruim veertig jaar actief in keramiek, hoewel zij naar haar eigen opvatting pas sinds 1993 op professionele basis als keramiste werkt. Aanvankelijk heeft zij onder meer bij een fotograaf gewerkt en volgde daar een opleiding in fotografie. Hier scherpte zij haar gevoel voor beelden en details. In Wageningen raakte zij door het fotograferen van werk van de keramiste Iet Cool gegrepen door de mogelijkheden van klei. Daarom is zij begin jaren 70 cursussen gaan volgen op het gebied van keramiek en glazuren. In keramiek kan zij haar behoefte om te tekenen kwijt – in haar eigen woorden gebruikt zij klei als papier – en kan ze spelen met variaties in vorm en kleur. De eerste exposities van haar keramisch werk waren in Wageningen in 1976. Een jaar later volgde een expositie in het Nederlands Tegelmuseum, waar ze sindsdien herhaaldelijk terugkwam. Op uitnodiging van de Nederlands-Engelse tegelexpert Hans van Lemmen nam zij in 1999 deel aan een project in Berlijn, waar keramisten uit verschillende landen gedurende enkele weken gezamenlijk een werkplaats tot hun beschikking hadden. Verder is zij een regelmatige deelnemer aan keramiekmarkten in Nederland en Duitsland. Zeer recent, tijdens de vierde editie van manifestatie ‘Castle Clay Keramiekkunst’ (in kasteel Doornenburg 4-5 juni), won zij de eerste prijs van de publieksjury met haar inzending van ‘nieuwe haardstenen. Frouwien Soenveld maakt geen gebruik van industrieel geperste tegels, maar vormt ze zelf uit bijvoorbeeld een roodbakkende chamotte-klei. In de nog natte klei trekt zij de lijnen van de tekening, lijnen die bij het glazuren uitgespaard blijven en voor een rode, warme achtergrond zorgen. De tegels worden tweemaal gestookt, de eerste keer nadat de tegels gedroogd zijn (de biscuitbrand op 1.000 graden), de tweede keer na het glazuren, op een hogere temperatuur (1.100 graden). Door deze relatief hoge temperaturen zijn de tegels ook geschikt om in een buitenmuur te metselen of als tableau op te hangen. In de regel werkt zij niet met kant-en-klaar aangekochte kleurpigmenten maar stelt zij haar glazuren op klassieke wijze samen aan de hand van oxyden. Hoewel de tegelwerken van Frouwien Soenveld in principe geschikt zijn om een hele wand te decoreren, is haar werkwijze niet gericht op serieproductie. Veel van haar ontwerpen gaan uit van een herhalend patroon, maar deze herhaling is niet aangepast aan het formaat van haar tegels. Het gevolg is een verschuivend decor, waardoor geen twee tegels hetzelfde zijn. Recent werk toont zeshoekige tegels die geïnspireerd zijn op de kleurige tegelvloeren uit de Italiaanse renaissance. De motieven worden op speelse wijze uitgewerkt. De expositie geeft een retrospectief van haar keramisch werk in de afgelopen veertig jaar, waarin thema’s als vogels en insecten, kinderspelen en klederdrachten passeren.

De expositie van Frouwien Soenveld loopt van 28 augustus tot 30 oktober 2016 in het Nederlands Tegelmuseum te Otterlo.

Voor meer informatie kijk op de website van het museum: www.nederlandstegelmuseum.nl of bel met + 31 318591519 en kijk voor meer informatie over Frouwien Soenveld op haar website www.eigenwijzetegels.nl