Galerie aan Huis is elke vrijdag geopend tenzij anders vermeld onder nieuwsGalerie aan Huis is elke vrijdag geopend
Wouter Dam is geboren in 1957. Hij volgt de opleiding aan de Gerrit Rietveldacademie bij Jan van der Vaart, samen met studiegenoten als Babs Haenen, Geert Lap, Barbara Nanning en Pauline Wiertz. Wouter studeert hier af in 1980. Vanaf de jaren 1990 ontwikkelt het werk van Dam zich van klassiek vormgegeven en enigszins ingetogen vaasvormen tot een expressief oeuvre waarin sculpturale kwaliteiten van een vaasvorm abstract worden. Hij maakt geen design, vormgeving of autonome kunst, maar autonome keramiek. Zijn objecten kunnen het beste beschreven worden als ‘specifieke vormen’, een aan Donald Judd ontleende term. Van 20 mei t.m. 29 oktober 2023 organiseert het Kunstmuseum Den Haag een grote overzichtstentoonstelling (tekst Kunstmuseum Den Haag).
Afbeeldingen: Wouter Dam, vroeg portret; Wouter met een werkstuk, 2021 (bron Buurtkrant Amsterdam); vroeg licht grijze kom, 1988 (coll. Capriolus – verkocht); grote antracietkleurige kom, 1992 (coll. Capriolus); geel werk uit 2005 (coll. SB); terra kleurig werk (coll. MAAK London); blauw werk, 2021; opengewerkte vorm, foto Petra en Erik Hesmerg, 2023.
Wouter Dam is al veertig jaar een van de meest toonaangevende keramisten van Nederland. Hij heeft zich altijd tot een pottenbakkerstraditie verhouden, en zich er tegelijkertijd volledig van losgemaakt. Dam draait potvormen die hij gedurende zijn loopbaan steeds verder is gaan openbreken en versnijden. In zijn recentere werk resteren alleen nog kwetsbare banden van klei die in sierlijke composities om elkaar heen dansen.
Vorm in de ruimte – Wouter Dam manifesteert zich aanvankelijk met eenvoudige potvormen die door subtiele ingrepen de traditionele vorm doorbreken. De ingetogen vormen ontwikkelen zich langzaam maar zeker tot meer uitgesproken objecten waarin de vormversnijdingen meer volumes aannemen. Dam is gefascineerd door hoe zijn objecten de ruimte innemen en door hoe de ruimte de potvormen binnendringt. Om de binnenruimte van de pot een grotere rol te laten spelen, trekt Dam de potten aan één kant uit, waardoor een soort helmvormen ontstaan.
Omgevallen potten – Begin jaren negentig rond hij de voet van zijn objecten af en legt hij de pot op zijn kant. Het is een definitief afscheid van de klassieke potvorm als gebruiksvoorwerp en een omarming van het keramische object als autonome sculptuur. In 1998 volgt een volgende – vrij letterlijke – doorbraak. Dam besluit de ‘bodem’ uit zijn objecten te snijden en de vorm verder open te maken. Het zijn objecten waarbij bij de juiste speling van het licht de binnenkant voor het eerst meer aandacht opeist dan de buitenvorm.
Vorm wordt sculptuur – Aan het begin van het nieuwe millennium maakt Dam de wand van een cilindervorm open en laat hij deze botsen met een andere, volledig vrije vorm die er haaks op geplaatst is. Zacht gebogen vlakken worden met abrupte lijnen onderbroken. Waar zijn objecten tot dan toe visueel nog uit één deel lijken te bestaan, toont nu ook hun uiterlijk duidelijk dat ze zijn geassembleerd. Vrijwel gelijktijdig stapt Dam voor de omschrijving van zijn werk over van ‘vorm’ naar ‘sculptuur’.
Stroomversnelling – Met de stap naar assemblage raakt zijn loopbaan in een stroomversnelling. Dam verkent steeds andere composities waarin banden van klei om elkaar heen dansen en elkaar subtiel aanraken. De zoektocht naar een kloppende vorm vergelijkt hij met zijn liefde voor oude barokmuziek: “Wat mij aanspreekt zijn de herhalingen en de subtiele veranderingen. Binnen een vastgesteld thema of stramien zijn ontzettend veel variaties mogelijk. Mijn werken lijken natuurlijk op elkaar, maar juist de verrassing daarbinnen kan voor een wow-effect zorgen.” (tekst Kunstmuseum Den Haag)
